2026 жылға арналған Қазақстанның ұлттық басым бағыттары экономиканы 6,5%-ға өсіру, шағын және орта бизнесті қолдау, «Адал азамат» тұжырымдамасын ілгерілету және ғылыми-технологиялық дамуды ынталандыруға бағытталған. Басты назар инфрақұрылымды жаңғырту, цифрландыру және әлеуметтік тұрақтылықты нығайту арқылы елдің стратегиялық дамуын қамтамасыз етуге аударылады.
Жылдың ұлттық басым бағыттарын айқындау — Президенттің халыққа Жолдауы, Ұлттық даму жоспарлары және Ғылым мен технологиялар жөніндегі ұлттық кеңес секілді арнайы органдардың ұсынымдары арқылы жүзеге асады. Бұл процесс экономикалық қажеттіліктерді, инвесторлардың қатысуын және мемлекеттік құрылымдардың ғылыми негізделген ұсыныстарын ескереді.
Ұлттық басым бағыттарды айқындау процесінің негізгі тетіктері:
Стратегиялық жоспарлау: Қазақстан Республикасының 2029 жылға дейінгі ұлттық даму жоспары сияқты құжаттар арқылы ұзақ мерзімді және жылдық мақсаттар белгіленеді.
Астана мемлекеттік қызмет хабы Басқарушы комитетінің төрағасы, Академияның құрметті профессоры, Дүниежүзілік тоғызқұмалақ федерациясы президенті, Мемлекет және қоғам қайраткері Алихан Байменовтің мына пікірі де сан түрлі ойға жетелейді. “Әр сайлау, әр референдум – азаматтық мектебі. Мектептегі білім мен тәрбие адамға қалай маңызды болса, сайлау тәрбиесі мен тағылымы азаматқа солай маңызды. Егер Парламент, әкім, мәслихат сайлаулары таза өтпесе, азаматтардың мемлекетке ықпалы төмендейді. Азамат өз мемлекетінде ғана бар ерекше құқықтарын жүзеге асырғанда, сол арқылы өз мемлекетінің тағдырына ықпалы болғанда ғана одан жауапкершілікті талап етуге болады. Қазақ мәдениетінің демократияға қатысты бір артықшылығы бар. Бұл –жаңашылдық, бейімделгіштік және төзімпаздық. Бұл артықшылық жүзеге асу үшін реформаларға жауаптылардың өздері үлгі көрсету керек, яғни сөз бен істің арасында айырмашылық болмау керек. Сонда реформалар тез жүріп, біздің жер байлығымыз бен халықтың еңбекқорлығының жемісін барша адам көретін болады. Президент бастаған түбегейлі реформаларды жүзеге асыру үшін биліктің әр деңгейінде осы идеяларды қолдайтын, оны халыққа ұғынықты жеткізетін адамдар қажет. Ал қай билік кезінде де өз пайдасын ғана ойлайтындар жақсы идеяларды да, Президенттің бастамаларын да жүзеге асырмай кері тартады” дейді ол.
Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың ішкі және сыртқы саясатындағы негізгі басымдықтарына да назар аударған жөн:
«Әділетті Қазақстан» идеологиясы: Әділдік, заң үстемдігі және мемлекеттілік негіздерін нығайту.
Ішкі саясаттың 7 бағыты: Қоғамдық диалог, этносаралық қатынастар, дін, мәдени-гуманитарлық сала, отбасы және жастар саясаты, ақпарат.
Әлеуметтік-экономикалық реформалар: Халықтың тұрмысын жақсарту, Ұлттық қоғамдық сенім кеңесі арқылы мемлекеттік басқаруды оңтайландыру.
Көпвекторлы дипломатия: БҰҰ аясында ядролық қаруды таратпау, ұжымдық қауіпсіздік және геосаяси тұрақтылықты сақтау.
Ұлттық бірегейлік: Ұлттық құндылықтар мен мәдениетті сақтау мен дамыту.
Саясаткерлердің пікірінше, бұл бағыттар саяси реформаларға үміт ұялатып, қоғамның тұтастығын нығайтуға бағытталған.
2026 жылға арналған негізгі ұлттық басымдықтар:
Экономикалық өсім және диверсификация: Ішкі жалпы өнімді (ІЖӨ) 6,5%-ға дейін арттыру, шағын және орта бизнесті қолдау, өңдеу өнеркәсібін дамыту.
«Адал азамат» тұжырымдамасы: Жауапкершілігі жоғары, отансүйгіш азаматтарды қалыптастыру, қоғамдық құндылықтарды жаңғырту.
Ғылым және технология: Ғылымды дамытудың 2024-2026 жылдарға арналған басым бағыттарын жүзеге асыру, ғылыми-технологиялық форсайт (болашақты болжау).
Инфрақұрылымдық даму: Көлік-логистикалық әлеуетті арттыру, өңірлерді инфрақұрылыммен қамтамасыз ету.
Әлеуметтік саясат: Этносаралық қатынастарды нығайту, қоғамдық диалогты дамыту.
Халықаралық ынтымақтастық: БҰҰДБ (UNDP) сияқты халықаралық ұйымдармен серіктестік шеңберінде елдiк бағдарламаларды жүзеге асыру.
Бұл бағыттар Ұлттық құрылтай және мемлекеттік органдардың жоғары деңгейдегі отырыстарында талқыланып, бекітіледі.
Нағашыбай Қабылбек
