Ұлттық бәсекеге қабілеттілікті арттырудың, жаңа технологияларды енгізудің және экономиканы әртараптандырудың негізі - ғылымды кеңінен танытып, дамыту болып табылады. Ол үшін бірнеше нақты қадамдар мен кешенді шараларды жүзеге асырып, жұмыс жасауымыз керек. Ғылымды жан-жақты дамытудың негізгі бағыттары мен тиімді құралдары мынадай:
- Ғылымды қаржыландыруды ұлғайту және жетілдіру. Көп арналы қаржыландыру: Мемлекеттік қаражатпен қоса, бизнес пен жеке сектордың (инвесторлардың) инвестицияларын салу. Гранттық жүйені жақсарту: Іргелі және қолданбалы зерттеулерді гранттық және мақсатты-бағдарламалық қаржыландыру тетіктерін дұрыс, нақты және жеңіл қарастыру.
- Инфрақұрылым мен материалдық-техникалық базаны жаңғырту. Зертханаларды жабдықтау: Ғылыми-зерттеу институттары мен жоғары оқу орындарын әлемдік стандарттарға орай жаңа құрылғылармен және технологиялық кешендермен жабдықтау.Технопарктер мен инкубаторлар: Ғылыми идеяларды коммерцияландыруға, дайын өнімге немесе қызметке айналдыруға арналған алаңдарды дайындау.
- Кадрлық әлеуетті арттыру және жастарды тарту. Жас ғалымдарды қолдау: Ғылыми ортада қалуға ынталандыру үшін жас зерттеушілерге арнайы гранттар , дұрыс шәкіртақы бөлуді қарастыру. Академиялық ұтқырлық: Отандық ғалымдардың шетелдің жетекші ғылыми орталықтары мен университеттерінде тағылымдамадан өтуіне, тәжірибе алмасуына мүмкіндік беру.
- Ғылым мен бизнесті ұштастыру (Коммерцияландыру) Экономикамен интеграция: Ғылыми зерттеулердің өндіріске, ауыл шаруашылығына, IT секторына және басқа да салаларға тікелей пайда әкелуін қарастыру.Қолданбалы ғылымды дамыту: Тек теориялық емес, нарықта сұранысқа ие өнімдер мен технологияларды (патенттер, бағдарламалық қамтамасыз ету, жаңа материалдар) жасап шығаруға көңіл бөлу.
- Халықаралық ынтымақтастық. Жаһандық жобаларға қосылу: Халықаралық ғылыми консорциумдарға мүше болу, жаһандық мәселелерді шешуге (экология, энергетика, медицина) бағытталған бірлескен зерттеулер жасау.Шетелдік сарапшыларды тарту: Ғылыми жұмыстардың сапасын арттыру және рецензиялау процесіне танымал халықаралық ғалымдарды тарту.
- Ғылымды насихаттау және қоғамға бейімдеу. Ғылыми коммуникация: Хакатон, ғылыми фестивальдар, шеберлік сағаттары секілді шараларды жиі ұйымдастырып, жастар мен балалардың ғылымға деген қызығушылығын ояту. Ғылымды танымалдандыру (Science communication): Бұқаралық ақпарат құралдары мен әлеуметтік желілер арқылы ғалымдардың жетістіктері мен ашылымдарын қоғамға жеткізу.
Бүгінгі таңда ғылымды кеңінен танытып, дамуына мемлекет пен Білім және ғылым министрлігі дұрыс көңіл бөлініп, мүмкіндігінше жағдайлар жасалып жатыр. Тәуелсіздік жылдарында ғылымды дамыту, ғылым қызметкерлерін қолдау мақсатында арнайы заңнамалық өзгерістер енгізілді. 1992 жылы алғаш рет «Қазақстандағы ғылым және ғылым-техникалық саясат туралы» Заң қабылданып, 2011 жылы «Ғылым туралы», 2015 жылы «Ғылыми ізденістер нәтижелерін коммерцияландыру туралы» заңдар шығып, қабылданды. Міне осылардың бәрі ғылымды дамытуға арналған нақты шаралар болып есептеледі.
ғылымды дамыту, ғылым қызметкерлерін қолдау мақсатында Мемлекет тарапынан жүргізіліп жатқан жұмыстар ғылыми-зерттеу қызметін жандандыруды, ғалымдарды ғылыммен айналысуға ынталандыруды жоспарлап отыр. Ғылымды қаржыландырудың базалық, гранттық, мақсатты-бағдарламалық сынды үш тетігі елімізде көзделуде. Сонымен қатар, Халықаралық ғылыми байланыстарды кеңейтуге де зор көңіл бөлініп отыр. «Болашақ» бағдарамасы арқылы 2022 жылы алғашқы тағылымдама басталып кетті. Сондай-ақ мемлекет басшысының былтырғы Жолдауында «500 ғалымның жыл сайын шетелдік тағылымдамадан өтуі» туралы ұсынысы отандық ғалымдар мен профессура арасында мақұлданып, қабылданды.
